Oerend Smart | Kattenpatrouille

  Column

In Zuid-Europese steden kom je regelmatig straatkatten tegen. Soms zijn ze een ware toeristische attractie. Zo staat Largo di Torre Argentina, een archeologische vindplaats in hartje Rome, bekend als het 'kattenforum': tussen de restanten van antieke tempels leven circa 150 katten die door vrijwilligers liefdevol worden verzorgd. Barcelona heeft ook zo'n opvangplek, in de wijk Raval, de Jardinet dels Gats (kattentuin). En in Istanbul hebben Bengü, Deniz en vijf andere zwerfkatten intussen filmsterrenstatus. In de documentairefilm Kedi (2016) laten ze je vanuit kattenperspectief kennismaken met de Turkse metropool. Volgens een inwoner die in de film wordt geïnterviewd staan de zwerfkatten symbool voor de stad. Hij zegt: 'In Istanbul is de kat meer dan alleen een kat. De kat belichaamt de onbeschrijfelijke chaos, de cultuur en het unieke van Istanbul.'

Ook in Lissabon is de kat niet uit het straatbeeld weg te denken. De Portugese hoofdstad heeft talloze zwerfkatten die vaak groepsgewijs samenleven. Volgens Animais de Rua, een organisatie die zich inzet voor het welzijn van straatdieren, telt Lissabon ongeveer duizend kattenkolonies met gemiddeld zes tot acht dieren. Grotere kolonies zijn er ook, soms wel met zestig katten. Je vindt ze meestal op verlaten plekken in de stad, zoals begraafplaatsen en ruïnecomplexen, maar ook in woonwijken. Sommige inwoners zijn dol op de zwerfkatten en geven ze te eten. Anderen zijn de dieren liever kwijt dan rijk en proberen ze te verjagen. Om de populatie niet verder te laten groeien, steriliseren medewerkers van Animais de Rua jaarlijks honderden katten. En nu zijn ze betrokken bij het project 'Patrulha Gato' (kattenpatrouille) dat de gemeente Lissabon heeft opgezet.

Het idee van de kattenpatrouille komt uit de Verenigde Staten. Daar werkt men al langer met 'blue collar cats' die ratten en muizen in de openbare ruimte moeten verjagen. Wat blijkt? De knaagdieren houden zich koest en blijven weg als ze ruiken dat er katten in de buurt zijn. Een beetje zoals Tom and Jerry dus, maar dan in het echt. In Lissabon komt de kattenpolitie als geroepen. Want het aantal zwerfkatten valt in het niet bij de meer dan zes miljoen ratten die de stad onveilig maken. Daarom probeert het gemeentebestuur kattenkolonies naar locaties te verhuizen waar de overlast van ratten het hoogst is. Dat vergt een hoop geduld, want wilde katten laten zich moeilijk vangen. Maar als de verhuizing slaagt, werkt het wonderwel. Dat is bijvoorbeeld te zien op een school in Lissabon: eerst werd het gebouw geteisterd door ratten, maar dankzij de kattenpatrouille is dat verleden tijd. En dat is ook leuk voor de katten – ze worden door de scholieren op handen gedragen.

Geograaf Gert-Jan Hospers schrijft over stedelijke en regionale ontwikkeling op menselijke maat

Meer berichten