Een plofkraak in Ratum
Een omwonende van de steengroeve heeft op grond van de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) documenten aangevraagd over de ontwikkeling van het steengroevegebied. Die documenten komen nu mondjesmaat los en hebben al tot een verrassende ontdekking geleid. Het blijkt namelijk dat al sinds augustus 2020 de gemeente beschikt over een zogenaamde ‘Ecologische Voortoets Bezoekerscentrum Steengroeve Winterswijk’. Dat is een studie door een adviesbureau over de de stikstofuitstoot op de Willink Weust. Wat staat er in dat rapport? De essentie is dat de gemeente rustig door kan gaan met het museumplan van Terra Temporalis, omdat er geen enkel stikstofprobleem is. Nu vragen we ons af: kan dat kloppen?
Allereerst valt op dat die voortoets betrekking heeft op een nogal uitgekleed gebouw in vergelijking met de gloedvolle presentaties van Terra Temporalis (TT) in het afgelopen jaar. En ‘waarschijnlijk worden nog twee gebouwtjes gebouwd’ wordt in de studie terloops vermeld. Er staan vaagheden in, de benodigde bouwmaterialen worden optimistisch ingeschat, aangenomen wordt dat het bouwverkeer in de aanlegfase geen probleem vormt, en de afstand tot de Willink Weust wordt groter bemeten dan die in werkelijkheid is. Door dit alles lijkt de stikstofneerslag op het naburige Natura 2000 gebied kunstmatig minder.
Verder maakt de Ecologische Voortoets gebruik van de regel dat volgens de Omgevingswet het stikstofeffect van een project mag worden samengeteld met stikstofverminderingen die ‘volgens (landelijk en Europees) vaststaand beleid’ te verwachten zijn. Omdat dat wordt meegerekend is er als totaal geen verhoogde stikstof belasting te verwachten op de Willink Weust (niet door de bouw van het museum en niet het gebruik ervan) en dus mag TT haar gang gaan. Het gemeentebestuur kan alleen maar blij zijn met deze voortoets. Waarom is hier nooit iets over gepubliceerd? Immers, de gemeente kan nu zelf beslissen dat er geen passende beoordeling hoeft te worden gemaakt voor het Natura 2000 gebied en vervolgens dat er geen milieu-effect-rapportage is vereist om een WABO vergunning (wet algemene bepalingen omgevingsrecht) te verlenen aan TT.
Is dit dan einde verhaal? Nee, dat is het niet! Er bestaat namelijk ook een Wet Milieubeheer, waarin de Wet Natuurbescherming is opgenomen. Voor die wet is de Provincie de bevoegde autoriteit die al dan niet een natuurvergunning afgeeft. In artikel 1 staat: “Een ieder neemt voldoende zorg voor het milieu in acht.” Iedereen? Ja, echt iedereen, dus ook onze gemeentebestuurders……
Helaas, de gemeente rekent zich rijk met ‘vaststaand beleid’. Met de optel-redenering van de omgevingswet zijn interessante vergelijkingen te maken. Bijvoorbeeld: beste gemeente mag ik belasting ontduiken? Gemeente: ja hoor, van ons mag dat, want vaststaand beleid laat een trend zien van afnemende belastingontduiking en op die trend maakt het niet uit wat u doet.
Ander bijvoorbeeld: Beste gemeente, kan ik een vergunning krijgen voor een plofkraak in de gemeente? Ja hoor, want volgens vaststaand beleid neemt het aantal plofkraken af. U mag dus best een flink stuk van Ratum laten ontploffen.
Denk ook aan het oudhollandse gedichtje: Jantje zag eens pruimen hangen/ O! als eieren zo groot./ ’t Scheen dat Jantje wou gaan plukken,/ Schoon zijn vader ‘t hem verbood. Wie is Jantje? Dat mag de lezer van dit stukje zelf invullen. En wie is de vader die iets verbood? Niet het gemeentebestuur, want dat is Jantjes beste vriendje. Nee, het zijn de Provincie en de Raad van State die iets verbieden, en daar moet Jantje met de billen bloot.
Waarom bouwt men dat museum toch niet gewoon in het dorp? Op loopafstand van winkels en HORECA!
Willem Hulscher en Ton Berendsen
omgevingsbelang.steengroeve@gmail.com