Bij een oude eik
Een enkele keer ga ik de gemeentegrens van Winterswijk over voor een bankje. Dan ben ik even in een buurgemeente, die ook in Duitsland kan liggen. Dit keer ben ik iets verder ons buurland ingegaan en kwam ik in de gemeente Raesfeld terecht. Dat grenst dan wel weer aan buurgemeenten Borken en Rhede.
In het plaatsje Erle bij het stadje Raesfeld kwam ik terecht, omdat we er voor de tv een historisch verhaal van Ubel Zuiderveld opnamen. Hij vertelde over de gevreesde rijdende rechter Bernd Dücker. “Pas moar op, anders zal de Dücker ow halen”, was ooit een bekende uitdrukking. Deze rechter sprak overal recht in ons grensgebied. Dat deed hij in de openlucht onder oude linden en eiken.
Een eik waaronder de mobiele rechtbank zitting hield werd een veemeik genoemd, want deze vorm van recht had de naam veemgerecht gekregen. De precieze betekenis ervan is onduidelijk. Bernd Dücker leefde in de 15de eeuw. Een eik van meer dan 500 jaar oud? Terwijl we er naar toe reden twijfelde ik of dat waar kon zijn. Toen ik de eik zag wist ik meteen dat die werkelijk zo oud was, want ik heb vaker van deze oude eiken in zeer oude bosgebieden bij Bremen en op Öland gezien. Omdat er een bankje bij stond, kon het niet anders dan dat ik over deze bijzondere plek zou schrijven.
Op een informatiebord bij de eik staat dat de boom 1300 tot 1500 jaar oud is. Het is geen zomereik meer in volle glorie. Toch leeft die nog steeds en zelfs in afgetakelde vorm is die indrukwekkend. Soms zou ik willen dat ik terug in de tijd kon reizen, want ik had deze monumentale boom graag bekeken rond 1800. De kroon en dikte van de stam waren nog imposanter. Daar zijn historische documenten van. Ouder wordende bomen worden hol van binnen en in 1819 stelde Friedrich Wilhelm IV von Preussen 36 infanteristen met volle uitrusting op binnenin de eik. In 1851 at de bisschop van Münster met elf geestelijken aan een ronde tafel in de eik.
Daarna raakte de eik in verval. Stormen richtten schade aan en een deel van de stam brak af, waarna een schimmel voor de schade zorgde. Sindsdien hebben de bewoners van Erle de eik zo goed mogelijk in stand gehouden. Al aan het eind van de 19de eeuw kreeg de boom steun. Die stutten vallen nu meteen op. IJzeren banden werden aangebracht om de stam bijeen te houden en een boomchirurg heeft de eik regelmatig behandeld. De oude boom in verval blijft toch een bezienswaardigheid. Wie in de buurt van Erle komt kan ik aanraden te gaan kijken.
