Villa Mondriaan. Foto: Luuk Kramer
Villa Mondriaan. Foto: Luuk Kramer © Luuk Kramer

De Amsterdamse Joffers komen naar Villa Mondriaan

Algemeen

Amsterdamse Joffers naar Villa Mondriaan

WINTERSWIJK - Vanaf 1 oktober te zien in Museum Villa Mondriaan: De Amsterdamse Joffers. 

Ansingh, Bauer-Stumpff, Van den Berg, Bodenheim, Van Regteren Altena, Ritsema, Surie  en Westendorp-Osieck leerden elkaar kennen tussen 1893 en 1908 op en rond de Rijksakademie in Amsterdam. Een aantal van hen studeerde er tegelijk met Mondriaan. De kunst- markt en geschiedenis richtten zich op innovatie, zoals het werk van Mondriaan. Hij groeide met zijn vernieuwende geometrisch-abstracte composities uit tot een wereldberoemd kunstenaar. De Joffers werden daarentegen met hun figuratieve stillevens en portretten minder gewaardeerd door de kunstcritici in die tijd. Toch waren zij succesvolle kunstenaressen, waarmee ze zich onderscheidden in de mannelijke kunstwereld. Villa Mondriaan tilt de Amsterdamse Joffers dit najaar uit de vergetelheid.  
De naam Amsterdamse Joffers werd in 1912 door kunstcriticus Albert Plasschaert geïntroduceerd. De individuele kunstenaressen die hij daarmee aanduidde verschilden onderling teveel om van een kunstenaarsgroep te spreken, maar de naam werd wel door de Joffers gebruikt om gezamenlijk te exposeren en zich staande te houden in de, door mannen gedomineerde, Nederlandse kunstwereld.
Tot ver in de twintigste eeuw was de opvatting dat de bestemming van de vrouw in het huwelijk en het moederschap lag en zij dus niet haar eigen geld mocht verdienen. Desondanks kozen de Joffers met volle overtuiging voor het professionele kunstenaarschap.. en met succes. De Amsterdamse Joffers waren afkomstig uit de gegoede burgerij en een aantal van hen kwam uit een artistieke familie.
In de kunstkritiek werd het werk van de Joffers steeds aan hun sekse afgemeten en vaak als deftig, charmant of elegant omschreven. Villa Mondriaan geeft de Joffers nu een podium. De Amsterdamse Joffers maakten figuratieve beelden als stillevens en portretten, waardoor ze zich onderscheidden van de opkomende modernistische stijl. Hierdoor werd hun kunst echter wel gezien als ‘traditioneel’. De Joffers voeren tegen de koers in door te kiezen voor een eigen kunst en uitzonderlijk voor hun tijd waren ze kunstenaressen die met het maken van kunst hun eigen kost verdienden. Op zaterdag 1 oktober is de opening van De Amsterdamse Joffers in museum Villa Mondriaan. De nieuwe tentoonstelling creëert aandacht voor de Amsterdamse kunstenaressen door hun werk te exposeren, maar ook zijn er in oktober cursussen te volgen om dieper in te gaan op de Amsterdamse Joffers.