Gelders Klimaatdebat, van woorden naar daden?

ACHTERHOEK - De onderliggende vraag bij het Gelderse energiedebat op woensdag 15 februari in Zutphen ging over het halen van de afgesproken Klimaatdoelen, was het gelukt? En wat betekende dat antwoord voor de klimaatstandpunten bij de komende verkiezingen? Een tandje hoger of juist niet?

Door Joke de Haan

De bezoekers van deze bijeenkomst bleken vooral vertegenwoordigers van belangenorganisaties en van gemeentes in het Gelderse. Na een ontvangst met koffie en thee met een koekje en een welkomstwoord van Loes van der Meijs als voorzitter van het Gelders Energieakkoord, volgde een warming-up van Sanne Wallis de Vries. Ergens in haar korte act voerde zij ook haar twee dochters op, die voor haar als moeder in hun moderne taaltje moeilijk te begrijpen zijn. Maar toch hoopte zij van harte dat de beleidsmakers die nu na haar aan het woord zouden komen flink hun best gingen doen om hen een goede toekomst te gunnen met een veilig klimaat.

Heldere standpunten
Na Wallis de Vries kwamen alle lijsttrekkers op een rij op het podium, zowel van partijen die nu al in het bestuur zitten als degenen die daar na de verkiezingen hopen te komen. In totaal zaten 14 personen broederlijk en zusterlijk op een rij. In steeds wisselende viertallen nodigde veteraan Clairy Polak hen uit om tot heldere standpunten te komen aan de hand van vijf stellingen die de organisatie had bedacht. Het ging daarbij om dilemma's als natuur versus windmolens, de belangen van veeboeren versus de klimaatdoelen, het gebruiken van reserve kapitaal voor klimaatdoelen of juist rente blijven trekken voor later en kernenergie versus andere oplossingen en ook over de bestuurskracht van de provincie tussen twee overheidslagen. Die helderheid bleek Polak moeilijker te krijgen dan je zou denken. Allereerst omdat het een ingewikkeld onderwerp is. Hebben we het over terugbrengen van de uitstoot van stikstof, methaan of ammoniak? Sommige sprekers hadden wel even een spiekbriefje nodig. Ten tweede kan helderheid draagvlak verkleinen en dat wil je als (potentieel) bestuurder juist hebben, zeker in verkiezingstijd. Bijna niemand waagde zich aan uitspraken over dwang om resultaten te behalen.

Keuzes maken
En ja, bijna iedereen erkende wel dat de provincie mooie resultaten had behaald, beter misschien dan andere provincies, maar dat toch de gestelde doelen nog lang niet in zicht waren. Dus bij de uitvoering moet er iets in versnelling gaan. Maar wat? Sommigen, zoals de ChristenUnie en de BBB zagen kansen in de ontwikkeling van meerdere kleine atoomcentrales. Anderen, waaronder D66 en PvdA, wezen erop dat die ontwikkeling zeker niet op tijd komt voor de huidige gestelde doelen èn dat kernenergieafval nog steeds niet te verwerken is en dus een gevaar vormt voor generaties na ons. Zo had iedere kans op versnelling ook zijn kanttekeningen.

De toekomst
De vier jonge Gelderse professionals die na de politici het woord kregen van Clairy Polak erkenden dat het moeilijk was om bestuurder te zijn en zoveel belangen te moeten afwegen, maar toonden zich toch wat teleurgesteld. Waarom was er niet gepraat over minder energie gebruiken in plaats van steeds meer alternatieven bedenken. Je wilt Gelderland niet vol windmolenparken en ook niet vol atoomcentrales. Waarom toch bij velen die nadruk op elkaar vliegen afvangen in plaats van zoeken naar samenwerking? Waarom niet gaan staan voor iets dat je met elkaar hebt afgesproken met het oog op een gezamenlijke toekomst?

Het leek er een beetje op dat Sanne Wallis de Vries de lijsttrekkers toch ook nog wat op moet gaan warmen.