Natuurgids Wim van den Brink vertelt over de Gelderse roos. Foto: Guus Helle
Na de natste winter ooit, toch deels droge sloten
HENGELO – Bij de tweewekelijkse wandeling van IVN Noord-Midden Achterhoek ging het zondag 12 mei over droogte en een watersysteem dat uit balans is geraakt. Deze keer in ‘Klooster, het natuurgebied ten oosten van Hengelo, dat als waterwingebied staat voor een aantal grote uitdagingen voor de toekomst. Natuurgids Wim van den Brink nam ons mee.
Door Guus Helle
“Het is deze zondag een klein clubje, maar dat zal er wel aan liggen dat het Moederdag is”, zegt Van den Brink bij het zien van de bijna twintig aanwezigen die die zijn afgereisd voor de wandeling door de natuur. Het zal niet helpen dat in de verte een motorwedstrijd te horen is, dat naast het natuurgebied plaatsvindt. Maar de gids laat zich niet uit het veld slaan: “We zullen er goed de pas in houden vandaag."
Hij baant zich een weg door de grote verscheidenheid aan landschap dat het gebied kent. Van zandweggetjes naast oude Amerikaanse eiken tot smalle graspaden langs sloten. Ook stukken verwilderd bos mogen niet ontbreken. De wandeling geeft een indruk van de diversiteit aan natuur dat de Achterhoek kenmerkt.
Ondertussen geeft Van den Brink korte lessen in plantenkunde en geschiedenis. Hij weet te vertellen dat de Marke, waar een deel van het gebied zijn naam aan ontleent, oorspronkelijk een samenwerkingsverband tussen boeren betrof die de woeste gronden beheerden, tot het in de 19e eeuw werd gecultiveerd.
Droogte
Tijdens de wandeling schuwt de natuurgids zich niet om te wijzen op tekenen van droogte in het gebied. De natste winter ooit gemeten heeft niet kunnen voorkomen dat verschillende sloten en rabatten voor een deel droog liggen. “Het is een waterwinningsgebied”, legt Van den Brink uit, “Vitens haalt hier per jaar 5 miljoen m3 water uit de grond. Dit gaat naar de inwoners van Hengelo, Ruurlo en de omgeving. Een maand geleden stond het water hier nog tot aan de rand van de sloot.”
Hij vertelt over het plan dat de gemeente Bronckhorst in november heeft gepresenteerd: Toekomstbeeld ’t Klooster 2050. De gemeente beoogt in samenwerking met de provincie, waterschap Rijn en IJssel, Vitens en LTO Noord het watersysteem ‘in balans’ te brengen. Ze willen maatregelen treffen om de effecten van klimaatverandering en waterwinning te compenseren. “Een voorbeeld kan zijn om naaldhoutbomen geleidelijk te vervangen met loofhoutbomen. Deze verdampen in de winter geen water waardoor er meer overblijft voor infiltratie in de grond”, aldus Van den Brink. Ook het verondiepen van watergangen en het bouwen van stuwen om water langer vast te houden zullen helpen. Ondanks deze en andere maatregelen zal volgens het rapport ook het watergebruik moeten veranderen. Het voorziet dat er minder drinkwater gewonnen zal worden in de toekomst en dat ook boeren minder zullen beregenen.
Betrokkenheid
Van den Brink is niet de enige die oog heeft voor de veranderende natuur. De wandelaars tonen grote betrokkenheid bij het gebied. Een Lochemse wandelaar zegt zich ook zorgen te maken over droogte: “Ik heb me bij de wandeling aangesloten om met eigen ogen te zien hoe het met de natuur gaat.”
De volgende wandeling van het IVN zal langs de Berkel zijn, op 9 juni in Almen. Daar wordt door een natuurgids uitgelegd hoe de loop van de rivier tien jaar geleden is veranderd om het oorspronkelijke, meanderende karakter te herstellen.
