Gevangenis
Wat deze column bijzonder maakt, is dat het de eerste ooit is die ik schrijf vanuit een gevangenis. Geen zorgen: ik heb het goed hier. Ik heb zelfs twee cellen tot mijn beschikking. De ene cel is voor het dagelijks verblijf, tevens slaapruimte. In de andere cel zijn badkamer en toilet ingebouwd. Het bed is uitstekend, de rust bij momenten intens. Het ontbijt is meer dan goed. Eenvoudig, maar lekker, voedzaam én ruim voldoende. Een trap op en ik kan zo aanschuiven, geen mens die me daartoe weerhoudt. Kortom: niets te klagen.
Dat heeft niemand over het verblijf hier, want er zit in dit gebouw al een hele tijd niemand meer opgesloten. Tot 2007 was dit nog daadwerkelijk huis van bewaring, nu is het een hostel. Althans, een deel van het complex, want het geheel is enorm. Deze in de tweede helft van de negentiende eeuw gebouwde gevangenis telde in totaal maar liefst 180 cellen. Daarvoor zaten op deze plek ook al gevangenen, dat gaat terug tot eind zestiende eeuw. De Blokhuispoort in Leeuwarden ademt één en al historie, het op de bovenste twee verdiepingen van vleugel H ingebouwde hostel is een prachtige uitvalsbasis voor een weekendje in Friesland.
Het is al in de avond als ik aankom. Ik wandel door een grote poort, over een pleintje, door nog een poort, van binnenplaats naar binnenplaats. De verlichting geeft het imposante bouwwerk iets magisch, alsof je een Wie is de Mol?-opdracht binnenstapt. In het complex zijn twee restaurants te vinden, twee cafés, een bibliotheek, daarnaast verschillende kleine winkeltjes van zelfstandig ondernemers. En dus het hostel, waarin de voormalige kantine van de bewaarders tegenwoordig een groepsruimte is, met achttien slaapplekken. Voor de rest telt vrijwel elk verblijf twee cellen, die van mij zijn samen omgedoopt tot kamer 123.
Je denkt er toch over na. Wat voor iemand zou hier hebben gezeten? Hoe lang? Wat zal hij of zij op zijn of haar kerfstok hebben gehad? Hoe zou het hebben gevoeld, opgesloten in zo’n beperkte ruimte, waarbij de buitenwereld is beperkt tot een klein stukje zicht op de binnenplaats? Is het terecht dat je hier zit? En wat ga je doen, als je hier dag na dag na dag door moet brengen, zonder dat je naar buiten kunt? Bij jezelf nadenken? Je leven beteren? Hoe lang heb je daarvoor nodig? En wat als je dan nog láng niet naar buiten mag?
Anno 2025 kunnen de nog altijd zware deuren hier op elk gewenst moment open. De zon schijnt dit weekend volop, het leven lonkt buiten in volle glorie. Een vriendengroep, allemaal twintigers, maakt zich op voor een avond in het sfeervolle uitgaanscentrum van de Friese hoofdstad. Met meer dan tien zijn ze, de mannen verzamelen op één van de galerijen. De ‘cellen' stromen leeg, van de gezichten spat energie, onschuld, levensvreugde. We nemen dezelfde route, de trappen af, de poorten door, de lenteavond in. Niemand houdt ons tegen. Wat is vrijheid toch een groot goed.