Bezoekers van Bron(c)khorst opgelet: beter ten halve omgekeerd dan ten hele verdwaald!
Een van de kleinste stadjes van Nederland, Bronkhorst, ligt in een van de grootste gemeenten van Nederland: Bronckhorst. Hoofdplaats van deze in 2005 gefuseerde gemeente is Hengelo, niet zijnde die stad in Overijssel.
Met het dilemma ‘Hengelo(Gld.)/Hengelo(Ov.)’ voor ogen heeft de toenmalige gemeenteraad van Hengelo (Gld.) bij de gemeentelijke herindeling het passend geacht om de nieuw op te richten gemeente een gelijkluidende naam te geven als die van een al heel lang in hetzelfde gebied bestaand stadje. Rare en nare consequenties kunnen dan niet uitblijven. De keren dat de verwisseling Hengelo (Gld.) met Hengelo (Ov.) heeft plaatsgevonden zijn legio. Redelijk recent nog een kapper die dacht lekker dichtbij zijn woonplaats Enschede een barbershop te openen en – kwalijker - een dierenarts die twee uur lang (om)reed naar een gewond, niet ongevaarlijk, dier in Hengelo (Gld.). Maar het kan nog gekker als de naam van het stadje meespeelt.
Een voorbeeld:
Een afspraak in Hengelo op het gemeentehuis van Bronckhorst draait uit op een fiasco. Hengelo in de navigatie ingetikt en met name wegens files gelukkig ruim op tijd vertrokken komt persoon X in een heel andere Nederlandse plaats terecht waar geen gemeentehuis met die naam staat en bovendien betekent deze misser een uur extra reistijd! Dan maar Bronkhorst ingetikt: kan niet missen. Enfin, de persoon in kwestie komt niet alleen te laat in Bronkhorst maar zelfs helemaal niet meer op de afspraak in het gemeentehuis van Bronckhorst aan, want dat is al gesloten en het ondertekenen van een belangrijk document dat de volgende morgen mee op reis moet naar Artapoepoe kan wel worden vergeten; net als die reis, dus. U mag zelf de Bronkhorst-versie invullen.
Waarom dit fonetische misbaksel?
Ondanks dat dit nogal gênant is als je je wilt profileren als een gemeente die ertoe doet, heeft niemand mij in de zeven jaar dat ik nu in Bronckhorst woon de precieze beweegreden(en) kunnen aangeven voor het kiezen van een fraaie maar kwaaie naam voor de nieuwgevormde gemeente. Bovendien wordt het niet als belangrijk onderwerp gezien en: gedane zaken nemen geen keer! Ook de gemeentelijke site geeft geen enkel sjoege, terwijl in de wervingsvideo voor een nieuwe burgemeester werd geopperd dat de naam afkomstig is van het stadje Bronkhorst. Wikipedia beweert dat de naamgever ‘het middeleeuwse roemruchte geslacht Van Bronckhorst’ is (u weet wel, Gijsbert VII, banierheer van Bronckhorst, stichter van de stad Bronkhorst in 1482). Maar misschien is het wel ene Jonas Bronck, die in 1639 naar Amerika emigreerde en verondersteld naamgever van het New-Yorkse stadsdeel ‘The Bronx’ is.
Ahaaaa: Bronxhorst! Klinkt gelikt en behoeft nauwelijks naamswijziging. Alleen rest dan nog het dilemma van de analoog gespelde dus ook homofone Hengelo’s. Degene die het wel een belangrijk onderwerp vindt is hierbij uitgenodigd om ook daar iets passends voor te bedenken. Misschien iets met Henghel?
Een korte gefingeerde conversatie ter illustratie
Spreek uit: “Ik woon in Bronckhorst.” “Oh, wat leuk, ik woon ook in Bronkhorst; maar, sorry, ik heb u in ons kleine stadje nooit eerder gezien!” En nu nog een kernachtige voor de twee Hengelo’s...
Anneke van Woerden–Barendrecht, wonende in ’t Gooi nabij Hengelo (Gld.), in Bronckhorst, dus (daarvoor in het Gooische Laren en ook in Laren (Gld.)).