Het vergaderpaviljoen op het terrein van Agro-innovatiecentrum De Marke dat met biobased grondstoffen gebouwd is, zoals hennep. (links op de voorgrond). Deze is van binnen te bezichtigen tijdens de open dag op 4 oktober. Foto: Alice Rouwhorst
Open dag bij De Marke voor jong en oud
Kom kijken en ontdekken: Loop de kringloop
Door Alice Rouwhorst
HENGELO – Agro-innovatiecentrum De Marke opent haar deuren voor jong en oud op zaterdag 4 oktober tijdens het Weekend van de Wetenschap. Tussen 13.00 en 16.00 uur is er van alles te zien én te beleven aan de Roessinkweg 2.
“We willen transparant zijn in alles wat we doen, zoeken de verbinding met onze omgeving”, zegt Fleur Brinke-Klein Gunnewiek, locatiemanager van De Marke. “Het Weekend van de Wetenschap is een mooi aanknopingspunt om een open dag te organiseren. Want ook al gebeuren hier veel dezelfde werkzaamheden als op ieder andere melkveehouderij, wij zijn geen ‘gewone’ boerderij. Al 35 jaar monitoren we hier op het melkveeproefbedrijf de kringloop van de koe, mest, bodem en gewas. Het doel is om innovatieve praktijkoplossingen te ontwikkelen voor melkveehouders en in bredere zin voor de agrarische sector.”
Uitgebreid programma voor jong en oud
De open dag heeft als rode draad ‘Loop de kringloop’ en biedt een uitgebreid programma voor jong en oud. Op het erf, in de stal bij de koeien en bij het demoveld waar vernieuwende gewassen worden geteeld is van alles te zien en te doen. Van mini-experimenten, boerenspelen en springkussen tot praktijkdemo’s over kringlooplandbouw, stalemissies en bodemkwaliteit. Wie de route volgt ontdekt wat er op elk punt in de kringloop gebeurt – en hoe alles met elkaar samenhangt. Van koe, mest, bodem tot gewas. De Marke laat tijdens deze dag zien hoe ze innoveren met oog voor boer, bodem en omgeving.
Genuanceerder beeld
Woorden als stikstof, ammoniak en mest in samenspraak met de agrarische sector roepen vaak een negatief beeld op. “We willen tijdens onze open dag graag laten zien dat het beeld genuanceerder is. Het is een lastige materie, maar er zijn heel veel mogelijkheden om stappen te zetten in de reductie van emissies. En dat gebeurt ook al. Wat veel mensen niet weten is dat wij als mensen ook methaan uitstoten net als dieren, al is de hoeveelheid van mensen relatief klein. Door een proefje laten we dat zien.”
Kringlooplandbouw
De Marke is een onderdeel van Wageningen University and Research, in de volksmond Landbouwuniversiteit Wageningen. Op Agro-innovatiecentrum De Marke wordt onderzoek gedaan, kennis ontwikkeld en gedeeld. Op de proefboerderij hebben ze tachtig melkkoeien op 61 hectare zandgrond. Ze doen onderzoek op het terrein van kringlooplandbouw: koe, mest, bodem en gewas. Deze vier elementen zijn nauw met elkaar verbonden. In de stal en op het land zijn verschillende meetopstellingen die antwoord moeten geven op verschillende vragen. Zo hangen er in de melkveestal sensoren die continu de stikstof- en broeigasconcentraties meten. Hoe hoog zijn deze, onder welke omstandigheden? Minder eiwitten in de voeding van de koe verlaagt de stikstof in de mest. Maar hoeveel? En hoeveel lager kan het eiwitgehalte zijn zodat het niet ten koste gaat van de gezondheid van de koe? Wat voor effect heeft het bevochtigen van de stalvloer met druppels water op de vloer op de ammoniakemissie? Wat is het effect van het vaker schoon schuiven van de stalvloer? Op het land doet De Marke ook onderzoek. Ze onderzoeken onder andere hoe gewassen geteeld kunnen worden zonder dat er stikstof in de lucht en het grondwater komt.
Brinke: “We verzamelen veel data die we daarna analyseren. Met als doel de landbouw te innoveren waarin dierwaardigheid, efficiëntie en duurzaamheid centraal staan. Maar we zijn natuurlijk niet alwetend. We zoeken altijd de verbinding tussen onderzoek en praktijk. Daarom werken we nauw samen met boeren in de omgeving, scholen en andere organisaties, want die zijn ook een grote kennisbron. Zo proberen we een steen bij te dragen aan de toekomstbestendigheid van de boerenbedrijven.”
Andere onderzoeksterreinen
Andere onderzoeksterreinen van De Marke zijn natuurinclusieve -, klimaatrobuuste - en precisielandbouw. Denk bij het eerste onder andere aan kruidenrijk grasland met klavers en het plaatsen van verschillende bomen en struiken in een houtwal voor mensen of koeien, voor een rijkere biodiversiteit of met een biobased karakter. Klimaatrobuust richt zich op het verlagen van broeikasgassen en het aanpassen aan droogte door bijvoorbeeld een toekomstbestendig gewas te telen. Voorbeelden van precisielandbouw zijn het met een drone inzaaien van vanggewas en een autonome trekker.
Biobased paviljoen
Een goed voorbeeld van toekomstgericht denken én doen is het paviljoen op het terrein dat gebouwd is met biobased grondstoffen en dienst doet als vergaderruimte. Bij biobased bouwen worden hernieuwbare materialen in de bouw gebruikt wat leidt tot een lagere milieu-impact en langdurige CO2-opslag in gebouwen. De bijdrage van biobased gewassen aan biodiversiteit en bodem-, en waterkwaliteit wordt door De Marke onderzocht. Het paviljoen is gebouwd met (nieuwe) gewasproductcombinaties, geteeld door boeren in de Achterhoek, zoals hennep en miscanthus. Het project is tevens een voorbeeld van keteninnovatie. Een nieuwe keten van land tot pand. Partijen die normaliter niet met elkaar samenwerkten, deden dat bij dit project wel. Het paviljoen is tijdens de open dag ook open voor bezichtiging.
Kijkje achter de schermen
“We zijn een bedrijf in de gemeente Bronckhorst en vinden het belangrijk om een keer per jaar onze deuren te openen. We willen de inwoners graag laten zien wat we doen, want we zijn trots op de boeren die met veel passie ons voedsel produceren en het landschap beheren. Tijdens de open dag gaan alle medewerkers van De Marke graag met de bezoekers in gesprek. We nodigen iedereen van harte uit om bij ons een kijkje achter de schermen te komen nemen.”
