Buursportcoach Erik Gombert leert een jonge vrouw een aantal zelfverdedigingstechnieken. Foto: Rudi Hofman
'Femicide is de meest voorspelbare moord als je op tijd de rode vlaggen herkent'
LOCHEM - Het is nogal een tegenstelling: terwijl zondag even verderop tientallen mensen hun dagelijkse boodschappen doen in de Albert Heijn, kijkt in de vrachtwagenbioscoop op het Graafschapterrein een handvol belangstellenden naar de korte psychologische thriller 'Het ligt aan mij'. Hierin weet Jonas zijn voormalige geliefde Dimi over te halen zijn woning binnen te komen. Zij heeft grote twijfels, want ze wil alleen maar enkele spullen ophalen en daarna weer vertrekken. Eenmaal binnen nemen Jonas' jaloezie en drang om zijn ex te controleren snel de overhand met fatale afloop.
Door Rudi Hofman
'Bizar', 'vreselijk' en 'een vrouw is niet het bezit van een man', zijn enkele reacties van kijkers na het zien van de korte film over femicide in de vrachtwagenbioscoop. Buurtsportcoach Erik Gombert vertelt dat hij in de zorg heeft gewerkt. "Daar zag ik ook mensen met zo'n blik in de ogen als van de man in de film. Dan komt er niets meer binnen, hij luistert niet meer en kan niet verwerken wat zijn ex zegt." Erik is aanwezig om vrouwen en meisjes een aantal zelfverdedigingstechnieken aan te leren. Hij raadt iedereen aan op krav maga te gaan, een van oorsprong Israëlische verdedigingskunst.
Nederland in top 3
Demi is in deze film het slachtoffer van femicide oftewel vrouwenmoord. In Nederland komt dit gemiddeld eens per acht dagen voor. Ons land behoort in Europa tot de top 3 van meeste femicide-slachtoffers per hoofd van de bevolking. In meer dan de helft van de gevallen, is de dader de (ex-)partner van het slachtoffer.
De 31-jarige Sanne Hertgers uit Winterswijk wordt in oktober 2023 vermoord door haar jaloerse en extreem bezitterige ex Frank. Hij pleegt meteen na de moord op Sanne zelfmoord. Wim Hertgers, de vader van Sanne, is op deze koude novemberzondag met zijn tot bioscoop omgebouwde vrachtwagen naar Lochem gereden. In de koffiehoek van de Albert Heijn vertelt hij met tranen in zijn ogen hoe machteloos hij en zijn vrouw Monique zich destijds hebben gevoeld: "Femicide is de meest voorspelbare moord, maar dan moet je wel op tijd de rode vlaggen herkennen en onder de aandacht brengen."
Sociale isolatie
Hoewel Monique en Wim het gedrag van Frank niet vertrouwden, verbood Sanne hen hier melding van te doen. Frank werkte zelf bij de politie en had Sanne wijsgemaakt dat zijn collega's haar in de gaten hielden. Ze was er ook van overtuigd dat hij haar nooit iets zou aandoen. Maar wat zijn dan die rode vlaggen? Volgens Wim begint het altijd met sociale isolatie. "Sanne mocht geen contact meer hebben met vrienden en vriendinnen, hij hield haar telefoon in de gaten, plaatste een tracer onder haar auto en bij de sportschool waar Sanne sportte, werd hij 'de schaduw van Sanne genoemd'."
Sanne had met Frank in Doetinchem gewoond, maar zij wilde van hem scheiden. Ze was daarom naar Winterswijk verhuisd waar haar ouders een appartement hadden geregeld. Ondanks Wims waarschuwing om Frank niet binnen te laten als ze alleen was, deed Sanne dat op 8 oktober 2023 toch. Even later vermoordde hij haar met een broodmes waarna hij de hand aan zichzelf sloeg. De pijn en het verdriet zijn twee jaar later nog immens groot. Wim: "Eigenlijk zijn onze levens kapotgemaakt. Mijn hart en dat van Monique doen elke dag pijn. Onze twee zonen hebben een flinke duw gehad, het is ook niet te handelen."
Achter de voordeur
Toch zeiden Wim en Monique 'ja' toen zij enkele maanden na de moord op Sanne werden benaderd door de Stichting Open Mind. Die wilde met een project aandacht besteden aan de strijd tegen femicide. Dit resulteerde in de reizende expositie 'FEMICIDE' en in de vrachtwagenbioscoop waarvoor Wim een van zijn trucks beschikbaar stelde. "We merken dat wat wij doen helpt en effect heeft. Mijn vrouw en ik hebben in Winterswijk al drie vrouwen uit gevaarlijke situaties gehaald. Het gebeurt ontzettend veel. In Nederland waarschuwen we iedereen voor donkere steegjes, terwijl er veel meer achter de voordeur gebeurt. Thuisterreur of interne terreur noem ik dat."
De komst van de vrachtwagenbioscoop naar Lochem is mogelijk gemaakt door de gemeente Lochem, Welzijn Lochem, De Stek, Serviceclub Inner Wheel Barchem en Soroptimist International. Namens deze organisatie zegt Dirry Heijink, President Unie van Soroptimistenclubs in het Koninkrijk der Nederlanden en in Suriname: "Ik vind het heel knap dat ze hier zichtbaar maken dat slachtoffers van vrouwengeweld niet alleen staan."
Gemeenten aan zet
De Unie van Soroptimistenclubs coördineert in Nederland samen met UN Women Nederland en Zonta Nederland de campagne Orange the World. Deze loopt van 25 november tot 10 december. Dit jaar is het thema: Gemeenten aan zet. Met de slogan 'Gemeenten aan zet: veilig, overal en altijd' wordt de sleutelrol van gemeenten benadrukt in het creëren van een veilige leefomgeving voor vrouwen en meisjes.
Wim Hertgers pleit voor de invoering van het telefoonnummer 116 voor meisjes en vrouwen die slachtoffer zijn van geweld. Dirry Heijink benadrukt dat femicide geen vrouwen- of mannenprobleem maar een maatschappelijk probleem is. 'Wij geloven dat er ooit een wereld zal zijn die oranje kleurt, omdat er dan geen geweld meer tegen vrouwen bestaat." Zolang dat nieuwe landelijke nummer er nog niet is, kunnen slachtoffers voor hulpvragen contact opnemen met Stichting Moviera. Kijk op www.moviera.nl of bel 24/7, gratis en anoniem 088-3 744 744.
