En wat is daarop uw antwoord?
Communicatie is een breed begrip. Of liever gezegd: er zijn vele manier om te communiceren. Dat kan via taal – geschreven en/of gesproken – maar ook via lichaamstaal. Je kunt op bepaalde manieren kijken, dan zeg je niks, althans niet via je mond, maar je blik en je houding kunnen talloze boodschappen bevatten. Je kunt aan iemands houding zien of iemand blij, boos, teleurgesteld, bang, verdrietig of stapelstrontverliefd is zonder dat er echt iets met woorden wordt gezegd.
Mondelinge gesprekken zijn ook communicatie. Nu kun je denken: een gesprek is altijd mondeling, dus dat is een pleonasme, maar dat is niet waar. Gesprekken kunnen ook bijvoorbeeld via e-mail of whatsapp plaatsvinden. Mondelinge gesprekken zijn doorgaans helder, je zegt wat je vindt, daarop wordt gereageerd en de boodschap is meestal niet mis te verstaan. Bij geschreven communicatie ligt dat veel ingewikkelder, zeker als er gevoelens bij komen kijken. Een krantenbericht is helder, heel objectief, er staat duidelijk vermeld wat er is gebeurd, wat er te verwachten is of hoe de vork in de steel steekt. Maar stuur je nu een bericht waarin je je gevoel laat spreken, bijvoorbeeld dat je een zekere teleurstelling uitspreekt, dan ligt het wat ingewikkelder.
Ik was laatst nogal teleurgesteld over een bepaalde gang van zaken omtrent een reactie van iemand. Ik had een eenvoudige vraag gesteld via e-mail, waarop ik een gemakkelijk antwoord verwachtte. In plaats daarvan kreeg ik een e-mail met daarin een voor mij best botte boodschap. Er werd iets bij me neergelegd en ik herkende me er totáál niet in. Ik vatte de boodschap persoonlijk op, al kon dat ook niet anders, want de boodschap was aan mij gericht, als antwoord op mijn vraag. Een nachtje heb ik erover geslapen, voordat ik reageerde. Ik had goed nagedacht. Ik wilde namelijk niet dat mijn boodschap verkeerd zou overkomen en dus moest ik heel weloverwogen onder woorden brengen wat ik ervoer bij dat e-mailtje.
Het gekke is, dat ik op mijn reactie weer een tegenreactie verwachtte. Tot op de dag van vandaag is die uitgebleven. Ook dat is mijns inziens communicatie. De boodschap die ik eruit haal, is dat mijn vraag kennelijk niet belangrijk genoeg is om erop te reageren, al vind ik dat de beleefdheid vereist dat je altijd reageert, ook als je het niet zo belangrijk vindt.
“Alebessenpraat”, noemde mijn Leidse moeder dat. Weliswaar een práchtig woord, vind ik, maar het heeft ook iets onaardigs! Het betekent zoiets als een onbelangrijk praatje, dus je hoeft er niks mee. Kennelijk was mijn vraag niet belangrijk genoeg en mijn reactie op het antwoord al helemáál niet...