Coöperatieve diepvriesvereniging de Vliegehoek weer bij de tijd

Vierakker - In Vierakker staat aan de IJselweg 2 een bijna historisch gebouwtje waar je zo aan voorbij rijdt als je niet weet wat het is. Er staat namelijk nog een heuse coöperatief diepvrieshuis, de Vliegehoek genaamd. Uniek voor ons land, want naar weten van de beheerders Henk en Judith Garritsen en voorzitter Erna Roeterdink van de coöperatie zijn er nog maar een paar van dergelijke diepvrieshuizen.

Door Jan Hendriksen

Als je vanaf de Vierakkerstraatweg de IJsselweg inrijdt zie je aan de rechterkant al vrij snel een klein huisje staan tussen boerderij de Vlieg en een burgerwoning. Oudere inwoners van Wichmond, Vierakker, Vorden en Zutphen kennen de geschiedenis van het 'huisje' wel, echter velen denken dat het een elektriciteitshuisje of iets dergelijks is. Aan het eind van de jaren vijftig en begin zestiger jaren van de vorige eeuw rezen overal in Nederland de diepvrieshuisjes als paddenstoelen uit de grond. Huisslachting was in die tijd algemeen gebruik en diepvriezers zoals wij die nu kennen waren er nog niet.

De initiatiefnemers van het diepvrieshuis De Vliegehoek waren in 1959 buurtbewoners uit Vierakker. Bijna iedereen deed mee en huurde één of meerdere laden. In het diepvrieshuis staan twee rijen boven elkaar staande laden opgesteld die, als men haar of zijn keuze nummer maakt, ronddraaien en verbonden zijn met een centraal koelsysteem. "En dat is uniek. Je hoeft op deze manier dus geen dikke winterjas aan om je producten uit de diepvries te halen", zo verklaart Judith Garritsen.

De Vliegehoek is één van de laatste nog werkende diepvriesinstallaties in Nederland en kan dan ook eigenlijk als een monument beschouwd worden. Op dit moment heeft de coöperatie 55 leden en zijn bijna alle 128 laden verhuurd.

Duidelijke behoefte
Vroeger kende Nederland talloze diepvrieshuizen, al dan niet op coöperatieve basis geëxploiteerd. In de loop van de laatste twee decennia van de vorige eeuw verdwenen ze geleidelijk aan uit het 'straatbeeld', maar De Vliegehoek hield stand. "We voorzien nog steeds in een duidelijke behoefte. Vroeger had iedere boerderij en woning wel een kelder waarin de toen veelal zelf geteelde en ingemaakte groenten en fruit werden bewaard. Maar dat is anno 2016 niet altijd het geval meer. En zelf geteelde groenten en fruit zijn duidelijk weer in opkomst. Zie maar de belangstelling voor de volkstuinen her en der", zo vertelt Erna Roeterdink aan de keukentafel van de familie Garritsen die op de boerderij 'de Vlieg' woont. Henk en Judith Garritsen houden samen als 'beheerders' van de coöperatie een oogje in het zeil en verzorgen de administratie.

Gasinstallatie
Om de historische diepvries volgens de huidige eisen draaiende te houden moest er afgelopen jaar een nieuwe invriesinstallatie worden ingebouwd met koudemiddel R404A. "De oude voldeed niet meer aan de huidige (wettelijke) eisen en daarom zou hij afgekeurd worden. Dit zou voor het 'huisje' einde oefening betekenen", aldus Henk Garritsen die met de 'diepvries' is opgegroeid. "Mijn ouders verzorgden in het verleden het beheer." Met de investering van een nieuwe invriesinstallatie en het verbeteren van het hang- en sluitwerk en nieuw schilderwerk was zo'n tienduizend euro gemoeid.

Erna Roeterdink: "Dit bedrag konden we als coöperatie niet zelf ophoesten. Vandaar dat we een beroep op onze leden hebben gedaan met het verzoek om mee te helpen met het voorfinancieren van deze investering. Een twintigtal leden gaf ons daarom spontaan een renteloze lening van in totaal 10.000 euro. En daar waren we zeer content mee. Met dit bedrag hebben we een nieuwe gasinstallatie kunnen installeren en hebben we het gebouw eind vorig jaar met medewerking van een aantal vrijwilligers via Dorpsbelang Wichmond-Vierakker een update kunnen geven. Alles ziet er nu weer piekfijn uit. We zullen de leden die ons voorgefinancierd hebben in de komende vijf jaar de leningen terug betalen."

De meesten van de 55 leden wonen in en om Vierakker-Wichmond, maar er zijn ook gebruikers uit Zelhem, Bronkhorst en Ruurlo. Judith Garritsen: "Zelfs bewoners uit het westen van het land met een tweede woning in de Achterhoek huren bij ons een diepvrieslade."

Huur
De huur van een lade kost voor leden 30 euro per jaar en voor niet-leden 48 euro. De inhoud van een lade bedraagt honderd liter. Voor meer informatie en huur van een lade(n): Judith Garritsen, tel. 0575 521484, e-mailadres garritsendevlieg@planet.nl.