Expositie in de Remigiuskerk Steenderen: ‘Herman Dijkjans in en om Steenderen en Bronkhorst’

Wie wil kunstwerk(en) van Dijkjans beschikbaar stellen?

Door Liesbeth Spaansen

STEENDEREN – In de Remigiuskerk in Steenderen kwamen genodigden bijeen, allen liefhebbers van de kunstwerken van de in 1966 overleden kunstschilder Herman Dijkjans. Het was de opmaat naar de tentoonstelling ‘Herman Dijkjans in en om Steenderen en Bronkhorst’ die van 14 tot en met 22 oktober in deze kerk zal worden gehouden. Zowel Jan Bijvank van de Plaatselijke Commissie van stichting Gelderse Kerken Steenderen als Wouter Derksen, al ruim 35 jaar Dijkjans liefhebber en kenner spraken lovende woorden over de kunstschilder. Derksen onthulde tot slot een afbeelding van een werk van Dijkjans. Deze reproductie zal in de Remigiuskerk blijven.

Voorzitter van de Plaatselijke Commissie (PC) Menno Leistra bracht een woord van welkom in de Steenderense Remigiuskerk. De PC zorgt voor leuke activiteiten in de kerk en het geld dat daarmee wordt verdiend is voor het onderhoud van de kerk. “Het is een hele mooie kerk en zeker een mooie kerk om schilderijen op te hangen.” 

Werken Dijkjans in collectie gemeente Bronckhorst
Toen Jan en zijn vrouw Ina bij Villa Mondriaan in Winterswijk een werk uit de collectie van de gemeente Bronckhorst ontdekten, vroegen ze zich af welke kunst er nog meer zou zijn. Jan en Ina Kets van de PC mochten op de zolder van het gemeentehuis kijken. “We kwamen een prachtig impressionistisch kunstwerk tegen van de Remigiuskerk in Steenderen, gemaakt door Herman Dijkjans uit Warnsveld.” Vijf werken van Dijkjans kregen hierdoor een plek bij de expositie over de Kunstcollectie van de gemeente Bronckhorst vorig jaar.

“We hebben zoveel leuke reacties gekregen en ook veel verhalen gehoord van mensen in en om Steenderen die hem nog hebben gekend. Dat hij op de fiets naar Steenderen en Bronkhorst kwam, daar zijn schildersezel neerzette en vervolgens aan het werk ging.”
Het idee ontstond om een mooie Dijkjans-collectie samen te stellen voor een tentoonstelling in oktober van 2023. De liefhebbers die aanwezig waren, knikten al instemmend om hun Dijkjans beschikbaar te stellen.

Over Herman Dijkjans
Wouter Derksen, Dijkjans liefhebber en kenner, schetste het leven van een streekgebonden kunstenaar uit Zutphen-Warnsveld. Herman Dijkjans studeerde aan de academie ‘Kunstoefening’ in Arnhem. Hij leerde impressionistisch schilderen in de stijl van de Haagse School, wat aan zijn vroege werk te zien is. Vandaaruit ontwikkelde hij zich tot een expressief schilderende impressionist. “Dijkjans ging meerdere keren terug naar de academie om nog beter te leren schilderen, terwijl zijn rapportcijfers aangaven dat hij het al heel goed kon”, aldus Derksen. “Faalangst speelde hem altijd parten.”

Dijkjans zocht met scherpe blik altijd naar de mooiste plekjes in de wijde omgeving van zijn woonplaats Warnsveld en ook Zutphen, Vorden, Steenderen, het pittoreske stadje Bronkhorst en de rivier de IJssel inspireerden hem. Zijn oeuvre bevatte honderden schilderijen, tekeningen en aquarellen.

“Zelf heb ik hem nooit gekend, hoewel daar weinig aan gescheeld heeft”, laat Wouter Derksen weten. Hij kwam in 1969 naar Warnsveld. Zijn schoonouders waren bevriend met Herman Dijkjans, die schuin tegenover hen woonde. Zij hadden kunstwerken van hem in huis hangen. Tot een ontmoeting kwam het niet, omdat de kunstschilder overleed in 1966. 

Tot het begin van de jaren ’60 van de vorige eeuw is hij blijven schilderen. “Hij verkocht weinig. Niet dat mensen geen belangstelling voor zijn werk hadden, in tegendeel zelfs, maar hij kon moeilijk afstand van zijn ‘kinderen’ doen. Hij wilde het liefst alles bij elkaar houden.” Hij kocht zelfs werken terug, als zijn vrouw zonder zijn toestemming iets verkocht had. Een uitzondering was een weggegeven werkstukje, als dank voor aan hem verleende diensten.

Veel van zijn werk is in omloop, omdat na zijn overlijden een tweetal verkopingen werden gehouden in het Stedelijk Museum van Zutphen door de Dijkjansstichting, die al tijdens zijn leven opgericht was. Het museum bezit een grote en bijzonder mooie collectie werken van Dijkjans, zowel schilderijen als werken op papier. De toenmalige directeur had eerste keuze.

Bekend werd Dijkjans uiteindelijk door twee grote tentoonstellingen: in 1996 in het oude Stedelijk Museum van Zutphen en in 2016 bij de Zutphense Kunst Collectie, in de Hanzehof ondergebracht. Toen is veel over hem en zijn werk gepubliceerd en verscheen een monografie over zijn werk.

“Een grote tentoonstelling van zijn kunst in deze kerk is niet alleen een blijk van erkenning en waardering, maar geeft ook al die particulieren uit deze omgeving de gelegenheid om de schoonheid van hun Dijkjansen eens met anderen te kunnen delen”, motiveert Wouter Derksen. Daarna onthulde hij de reproductie van Dijkjans.

Wie bezit een Dijkjans?
Een van de Dijkjans-bezitters die zich bij Jan Bijvank meldde, was kunstschilder Diny Boogman. Haar zoon Henk heeft thuis een aquarel hangen: het Boogmanshuis met zicht op de Remigiuskerk. “Ik zag Herman Dijkjans altijd door Steenderen fietsen. Met een houten ezeltje achterop zijn oude fiets kwam hij langs, onbestendig regenjasje aan. Vooral de en plein air schilderijen van de IJssel zijn erg mooi. Die laatste aquarellen zijn ook leuk.”

Oproep
De Warnsveldse schilder Herman Dijkjans (1889 - 1966) schilderde in en om Steenderen en Bronkhorst veel stads- en dorpsgezichten, de IJssel, boerderijen en landschappen. De Plaatselijke Commissie van de Gelderse Kerken doet hierbij een oproep aan eigenaren van een kunstwerk van Herman Dijkjans om werk van deze kunstschilder beschikbaar te stellen. Stuur hiervoor een mail aan Gelderse Kerken Steenderen. De werken zijn gedurende de tentoonstelling verzekerd.

info@sogksteenderen.nl