Klimaatwandelroute Hackfort verenigt landgoed en kunst

VORDEN – “Kun je haar hiervandaan zien? Ja, daar staat ze, de boerin!” Zegt Louky Scheltema opgetogen nadat ze op landgoed Hackfort de kunstwandelroute-in wording heeft afgelegd. Ze is een van de zeven deelnemende kunstenaars, allen afkomstig uit Vorden en omstreken. De route wordt zaterdag 15 juni om 13.00 uur officieel geopend.

Door Sander Grootendorst

De ‘boerin’, gemaakt van ijzer, is Scheltema’s kunstwerk. Althans een deel ervan: het meest zichtbare. “Goed dat ze is witgeschilderd hè? Ze steekt mooi af tegen de bosrand.” De boerin is bevestigd op een verrijdbare kippenren. De kippen zijn van kleurrijk glas. Wij bevinden ons aan de kasteelzijde van de moestuin, de boerin aan de overkant, aan de rand van het graanveld met de korenbloemen.

In de moestuin ontwaar je een vogelverschrikker: die staat hier altijd al. Het interessante van buitenkunst is dat die een relatie aangaat met de omgeving, met de aanwezige objecten. Een uitdagend spanningsveld voor de kunstenaar. Helemaal als zij/hij ook nog eens aan een thema is gebonden, zoals bij deze wandelroute. De opdracht luidde: maak een klimaatgerelateerd kunstwerk. Over uitdagingen gesproken: ’Klimaatverandering is de grootste uitdaging waar het waterschap voor staat’, heeft dijkgraaf Hein Pieper vrijdag in Zutphen gezegd. Het geldt evenzozeer voor Natuurmonumenten, eigenaar van Hackfort. Tijdens de wandeling kruisten we twee keer de Hackfortse Beek. “Het water heeft heel hoog gestaan”, vertelde Scheltema. “Het bruggetje kwam er nog net bovenuit.” Anderzijds kampt het landgoed met de gevolgen van lange droge periodes. Zevenhonderd jaar bestaat Hackfort als landgoed, en dat wordt onder meer met de openstelling van de kunstwandelroute gevierd. Hoe zal het de komende zeven eeuwen gaan? Er liggen tal van gevaren op de loer. Nee, beter gezegd: uitdagingen.

Het landgoed krijgt een steuntje in de rug van de kunstenaars, die net even met andere ogen naar de problematiek kijken. Speelser, maar daarom niet minder serieus. Scheltema geeft een rondleiding: een hele bijzondere. Als deze krant op de deurmat valt, zullen alle kunstwerken zo’n beetje opgesteld staan. Maar tijdens het wandelinterview is het er nog maar één: dat van Scheltema zelf. Ze houdt halt op de zes andere locaties en zet de verbeeldingskracht aan het werk. Het is een verwachtingsvolle wandeling. “Hier komt de kunstzinnige dassenburcht van Rowena Peters”… “De redddingsboot, de ark van Noach, van Marijke van Kampen komt hier”… “Op deze plek verrijst de stellage ‘Komt een mens bij de boktor’ van Aebele Trijsburg”… “Tegen deze dode boom brengt Marlies Meenks gele keramische tegels aan”… “Op dit pasgemaaide veldje vóór het kasteel plaatst Maurits Zijp een hoge ladder … “ En tenslotte: “Tegen deze wand zie je straks de grote houten insecten van Godfried Kleinsmann.” Even turen naar Scheltema’s boerin. Je bent geneigd naar haar te zwaaien. Zaterdag zal bij de opening blijken hoe alle zeven kunstwerken zich in werkelijkheid tot elkaar verhouden; welk verhaal ze samen vertellen. De kunstenaars geven een korte toelichting over hun bijdrage, hun eigen hoofdstuk in het verhaal. 

Dat verhaal kan nog tot en met 29 september worden bewandeld en bezichtigd. Je volgt anderhalve kilometer lang de gele routepijltjes en de tocht is volbracht. De kunstwerken worden vergezeld van gedichten, vertaald in het Achterhoeks door Hans Mellendijk, die zelf in het Nederlands en in de streektaal schrijft. Hij draagt bij de opening één gedicht in het Achterhoeks voor. Om precies te zijn “in het Varssevelds zoals dat in mijn woonplaats klinkt”. Het origineel van dat gedicht is geschreven door de auteur van dit krantenartikel.

De opening, met deelname van het Vordens Mannenkoor, heeft plaats bij het gebouwtje aan de noordkant van de moestuin. De feestelijke hapjes en drankjes hebben als vanzelf een link met die natuurvriendelijke tuin en daarmee met het thema waar het allemaal om draait: het klimaat.