Feestelijk inauguratieconcert Sint Martinuskerk in Baak

BAAK – Zaterdag 14 september, Open Monumentendag, vindt een feestelijk inauguratieconcert plaats in het van binnen prachtig opgeknapte rijksmonument Sint Martinuskerk in Baak. Tijdens deze avond wordt het geplaatste Van Vulpen koororgel in gebruik genomen. Iedereen kan hier getuige van zijn. De inloop is om 19.15 uur. Het concert start om 20.00 uur. 

Door Alice Rouwhorst

Het inauguratieconcert wordt geleid door presentatrice en zangeres Marlies Claasen uit Zutphen. Organisten Wietse Meinardi uit Assen en Arjen Leistra uit Schiedam zullen verschillende stukken ten gehore brengen, van klassiek tot modern. Daarnaast vertelt Meinardi, die door de eigenaar als adviseur is aangetrokken, over het orgelproject in de St. Martinuskerk. De entree is gratis inclusief een welkomstdrank en borrel na afloop. In een programmaboekje dat tijdens de avond wordt uitgereikt staat het volledige programma vermeld. Aanmelden kan via info@stmartinusbaak.nl of via https://www.stmartinusbaak.nl/agenda. Parkeren kan bij de kerk of op de grasstrook tegenover Huize Baak.

Orgelproject
In juli 2023 is de St. Martinuskerk verkocht aan een private onderneming. De wens is om in deze kerk een groot, modern orgel te realiseren waarop het mogelijk is de hele orgelliteratuur overtuigend te laten klinken. In Duitsland is zo’n orgeltype, genaamd ‘Universal’-orgel, heel gangbaar, maar in Nederland zijn dergelijke orgels nog nauwelijks gebouwd. De plannen voor een dergelijk nieuw, groot modern orgel in Baak zijn volop in ontwikkeling. Het realiseren hiervan zal zo’n twee tot drie jaar in beslag nemen. Als dit orgel over een aantal jaar in Baak staat is dat een verrijking van het Nederlandse orgellandschap.
Het aanwezige orgel op het balkon in de kerk is een klein historisch Gradussen-Meere-orgel uit 1892, met pijpwerk en windladen uit 1788. Het is momenteel niet bespeelbaar en dient gerestaureerd te worden. De mogelijkheden hiertoe worden onderzocht.

Van Vulpen orgel
Gezien het tijdsbeslag van het realiseren van het nieuwe orgel wilde de eigenaar graag al eerder over een bespeelbaar exemplaar beschikken. Het liefst één met de mogelijkheid om deze later digitaal te koppelen aan het nog te bouwen hoofdorgel. Het koppelen van twee of meer orgels wordt in Duitsland al vaak toegepast. Het geeft een mooie, ruimtelijke klankbeleving. Daarom werd er gezocht naar een goed, gebruikt modern universeel instrument bij de oosterburen. De keus viel uiteindelijk toch op het Nederlandse Van Vulpen-orgel dat in 1994 is gebouwd voor de Hervormde Kerk in Renkum. Van het op dat moment beschikbare aanbod voldeed dit orgel het meest aan de eisen en wensen qua klank en kwaliteit. Het is een klassiek gebouwd orgel volgens historische principes en geïnspireerd op de Hollandse orgelbouw uit de vroege achttiende eeuw. In maart 2024 is het overgeplaatst van Renkum naar Baak en is het opgesteld in het Zuider-transept van het kerkgebouw op de begane grond. Het Van Vulpen orgel is het eerste zichtbare resultaat van het orgelproject in de St. Martinuskerk in Baak. Het is een ander type instrument dan dat de eigenaar in eerste instantie voor ogen had, maar het klinkt heel groots in de kerk van Baak, alsof er wel veertig registers opzitten in plaats van zestien. Dat is heel bijzonder. Er blijkt veel muziek overtuigend op te klinken, ook muziek waarvoor het orgel oorspronkelijk niet bedoeld is. Zaterdag 14 september kan iedereen hier kennis mee maken in een prachtige, sfeervolle entourage.

Aanpassingen Van Vulpen-orgel
De St. Martinuskerk kent een zeer royale akoestiek. Het Van Vulpen-orgel is daarom in zijn nieuwe omgeving aangepast. De winddruk is onder andere verlaagd en er zijn voorbereidingen getroffen om een digitale verbinding met het nieuwe hoofdorgel mogelijk te maken. In Renkum stond het Van Vulpen-orgel gestemd in een historische stemming. Vanwege de toekomstige verbinding met het nieuwe hoofdorgel dat gelijkzwevend gestemd zal zijn en de wens om een zo breed mogelijk repertoire te kunnen spelen op het Van Vulpen orgel is het orgel omgestemd naar een gelijkzwevende stemming. Wil je twee orgels samen laten klinken dan moeten ze beide in dezelfde stemming staan. Alle ingrepen hebben zo min mogelijk invloed gehad op het oorspronkelijke klankbeeld van het Van Vulpen-orgel.

Uitgebreide opknapbeurt interieur
Van oktober 2023 tot mei 2024 heeft de kerk van binnen een uitgebreide opknapbeurt ondergaan. Onder andere is de glazen wand verwijderd en de binnenbeschildering is uitgebreid in het hele kerkgebouw. Verder zijn er moderne installaties voor verlichting, geluid en verwarming aangebracht. De sacristie is opgeknapt en het ontwerp van het binnenschilderwerk is hier doorgezet. Deze ruimte heeft een aparte entree met hal inclusief een garderobe en nieuwe keuken. Het resultaat is een prachtig gebouw in vrijwel perfecte staat, dat zich leent voor diverse evenementen, zoals bruiloften, doopceremonies, bedrijfs- of familiefeesten, lezingen en beurzen. De kerkruimte is ook zeer geschikt voor muziek- en culturele evenementen door het mooie interieur dat prachtig uitgelicht kan worden en de goede akoestiek. Op het voormalige altaar staat een vleugel voor een intiem concert. De indrukwekkende achtergrond en het historische karakter van de kerk leent zich uitstekend als locatie voor modefoto’s, filmopnames of documentaires.

stmartinusbaak.nl