Jubileumconcert Jan Ottink Band wordt feest van de streektaalmuziek

LOCHEM/DOETINCHEM – Ze liggen uitgestald bij hem thuis op tafel. Dertien cd’s, “veertien als je de cd die we maakten met Normaal, Boh Foi Toch en Spöl meetelt”, dvd’s, singles... Het oeuvre van zanger/gitarist/saxofonist/componist Jan Ottink, wiens band vijfendertig jaar bestaat. Zelf is hij twee keer zo oud, beter gezegd: zo jong. Meer dan genoeg aanleiding voor een jubileumfeest: zaterdag 27 september in schouwburg Amphion in Doetinchem.

Door Sander Grootendorst

Het wordt ongetwijfeld een feest van de streektaalmuziek, vol vreugde en melancholie, een beetje zoals je Ottinks liedjes over het algemeen kunt kenschetsen: soms uitgelaten, soms bezinnend, intiem, dicht op het dagelijks leven waar hij met verwondering, begrip, maar ook kritisch naar kijkt. Zonder grote woorden, wel in ‘hele mooie zinnen’ (Zo heet een liedje van de eerste cd: “Ik blief an ow denk’n/ in hele mooie zinnen“).  

Afgezien van de prille start bij de band Link (“we zongen Engels, maar de streektaal kwam er al doorheen”) en een korte Nederlandstalige periode aan het begin van deze eeuw heeft Ottink zijn liedjes altijd in de streektaal geschreven. “Daarin kan ik me toch het beste uiten.” Ten tijde van de oprichting van de Jan Ottink Band, 1990, waren streektaalpop en -rock in opkomst, in de Achterhoek (met onder meer de in de eerste alinea genoemde bands), en in de rest van Nederland, zoals Skik in Drenthe en Rowwen Hèze in Limburg. Ottink herinnert zich de Janse Bagge Bend, Limburgse dialectpoppioniers uit de jaren tachtig. “Ik hoorde hun teksten in het Limburgs en dacht: zo kan het óók.” 

Over Ottinks muzikale loopbaan is een podcast gemaakt, die dezelfde titel draagt als het concert volgende week: Café Halfweg. Een knipoog naar de getallen 35 en 70. “Oud-radiomaker Arie Ribbers was een van de gasten. Ik had hem ooit ons eerste cassettebandje opgestuurd, in zijn programma draaide hij nummers daarvan. Ben ook door hem geïnterviewd in de studio. Andere lokale omroepen – het was ook de periode van hún opmars – pikten het op en toen ging het binnen een paar maanden qua optredens razendsnel.” 

Klassieker
Een liedje als Geeteling – “in de morgen heur’k oe zingen” – werd een Achterhoekse klassieker, hele zalen brulden het mee. “Iedereen op zijn eigen manier. Ik ben geboren in Rietmolen, mijn taal is van huis uit een Achterhoeks dat dicht bij het Twents staat. Publiek uit de Liemers zingt gewoon mee in de taal van die streek. En er komen mensen van verder weg, bijvoorbeeld Brabanders. De streektaal leent zich, net als het Engels, meer voor popmuziek dan Nederlands, je kunt het allemaal net iets krachtiger zeggen.”

In aanloop naar het jubileumconcert zocht Ottink op zolder tussen de bewaarde spullen. “Ik kwam allerlei verrassingen tegen. Onder andere dit... Het moet rond 1995 zijn geweest. Een fan van ons, een onderwijzer, zong onze liedjes in de klas. Hij liet de kinderen bij het liedje Dokter Dokter allemaal een verhaaltje en een tekening maken en die heeft hij gebundeld. Mooi hè?” 

Al bladerend kom je kindernotities tegen zoals “Onze meester doet grappige dingen en hij is lief.” Wat Ottinks muziek al niet teweeg kan brengen!

Naast muzikant was Ottink jeugd- en jongerenwerker en nog altijd gaat het wel en wee van jongeren hem aan het hart. Een, ook al ontroerend, maar tegelijkertijd schrijnend verhaal dat hij oppikte toen hij vrijwilliger was bij het azc in Almen leidde tot het titelnummer van de laatste cd, In dit land: “Twee jongens van zestien, zeventien jaar belandden in de zomer als vluchteling in Almen. Het verging ze goed, ze waren veel buiten. Maar in de loop van september sloten ze zich op in hun kamer. De leiding van het azc kwam erachter waarom. De jongens hadden nog nooit een herfst meegemaakt, ze zagen de blaadjes vallen en dachten dat de natuur doodging, ze waren bang. Het lied eindigt met de regel: ‘In dit land goat alle beume dood.’ Later bedacht ik dat er een dubbele betekenis in zit: het zou net zo goed over het klimaat kunnen gaan.”

Musicalklas
Aan het jubileumconcert doen naast vele oude (jong gebleven) bekenden ook jongeren mee: de musicalklas van muziekschool Amphion. “Ruim dertig tieners onder leiding van de topdocente Elène Vaye. Niet één van hen spreekt thuis nog dialect, dat is veelzeggend. Maar ze zingen wel drie van onze liedjes in de streektaal en dat gaat ze heel goed af. Onder meer het nummer Brugge, geschreven net vóór de coronatijd maar heel erg daarop van toepassing: over het bruggen slaan tussen mensen.”
Muziek en tekst slaan bruggen tussen jong en oud.
“Een meisje vroeg in welk jaar ik ben geboren. Toen ik 1955 zei, hoorde ik fluisteren: Dan is-ie net zo oud als mijn opa…”
In die fluistering klonk verbazing mee, want in zijn praten, zingen en spelen komt Jan Ottink over als een enthousiaste jongeling.
De ‘oudjes’ doen het op het podium nog opperbest, dat zal 27 september blijken. Ottink heeft een bont gezelschap om zich heen verzameld. Natuurlijk met Dianne Marsman – haar zang was jarenlang bepalend voor het typische Jan Ottink Band-geluid.

André Manuel
“Fijn dat ze erbij is”, zegt Ottink. “Dat geldt ook voor Buddy Wendersteyt, gitarist van het eerste uur.” En: cabaretier André Manuel. “André en ik kennen elkaar al heel lang. Hij komt uit Diepenheim, een paar kilometer van Rietmolen. Ik zat in de band Link, hij had zijn band Fratsen. We hebben ook op elkaars feestjes gespeeld.”

Zaterdag speelt André weer op het feestje van zijn jeugdkameraad Jan. “Het wordt alles bij elkaar één grote reünie”. Waaraan ook nog een vierkoppige blazerssectie meedoet, onder leiding van trompettist Erwin Boonk, Ottinks vaste arrangeur. En niet in de laatste plaats de Twentse band Tweeduuster, die zelf een nummer van Ottink op het repertoire heeft staan.
“We nemen het concert met een aantal camera’s op. Misschien om later nog eens uit te brengen, maar in eerste instantie als herinnering voor onszelf. Een jubileumconcert voor honderden mensen. Ik kijk er heel erg naar uit.”

Het concert begint zaterdag 27 september om 20.00 uur. Kaarten zijn verkrijgbaar via amphion.nl.