Volop uitdagingen op gebied van wonen en zorg

Transitieteam Vorden zet in op bewustwording

Door Richard Stegers

VORDEN – Vorden is één van de twintig pilots van de landelijke campagne ‘de buurt als ecosysteem’. Daarbij staat het thema ‘toekomstig wonen en zorg’ centraal. Het project richt zich op de transformatie naar een maatschappelijk zorgsysteem. Doel is om zorg dichtbij te organiseren, met de mens centraal en vanuit samenwerking tussen professionele zorgverleners en een sociaal netwerk. “We hebben elkaar hard nodig”, zo luidt de boodschap.

Het geschetste beeld was niet heel positief. De vergrijzing is al groot en stijgt de komende jaren flink. Er is een groot tekort aan zorgmedewerkers en dat aantal neemt verder toe. Daarnaast neemt het aantal mantelzorgers af. En tot slot zijn er te weinig geschikte woningen voor ouderen beschikbaar. Er zijn dus volop uitdagingen op het gebied van wonen en zorg. Actie is nodig.

De informatiecampagne ‘de buurt als ecosysteem’ is vooral bedoeld om bewustwording te creëren. Dat werd ook duidelijk tijdens de aftrap van de campagne woensdagavond 5 maart in het Kulturhus. Daar organiseerde het transitieteam Vorden van het project een geslaagde informatiebijeenkomst. Het team bestaat uit plaatselijke organisaties zoals Sensire, Buurtzorg en het Gezondheidscentrum Vorden. Kartrekkers zijn Gerda Wezinkhof, Karin Antonissen, Els Horst en Hanneke Jansen van den Berg.

Het onderwerp spreekt aan getuige de grote opkomst. Zo’n 130 belangstellenden zorgden voor een volle zaal in het Kulturhus waar Marc van der Linden de avond in goede banen leidde. De drukbezochte bijeenkomst ging van start met een voorstelling van theatermaakster Nicoline van de Beek. Zij ging op ludieke wijze in op het thema wonen en zorg en kreeg daarbij de lachers op haar hand. Als de 104-jarige Emmy Meijers wist Nicoline beeldend te vertellen hoe je als oudere toch zelfredzaam kan blijven met hulp van je omgeving. Iedereen helpt elkaar, zodat je minder afhankelijk bent van externe partijen.

Daarbij kwam de term voorzorgcirkel naar voren. Het kan een antwoord zijn op het tekort aan zorgmedewerkers en het dalende aantal mantelzorgers. Elkaar hulp bieden in de directe omgeving met ondersteuning van professionals en vrijwilligers, oftewel: de buurt als ecosysteem. Steeds vaker ontstaan er initiatieven om samen met andere leeftijd- of buurtgenoten een soort zorgsysteem op te zetten, zodat op elkaar kan worden teruggevallen als dat nodig is. Het is tevens een manier om eenzaamheid tegen te gaan.

Het onderhoudende toneelstuk met een duidelijke boodschap werd afgesloten met een variant op het bekende lied ‘ja zuster, nee zuster’ door ‘zorgmedewerkers’ Gerda Wezinkhof, Karin Antonissen en Els Horst van het transitieteam Vorden.

Daarna gaf Jennifer Troost van Kruiswerk Achterhoek en Liemers een boeiende presentatie. De ervaren manager gaf een duidelijk beeld aan de hand van cijfers, statistieken en prognoses. Ze luidde nog net de noodklok niet, maar de verwachte ontwikkelingen schetsen geen rooskleurig beeld. Er zijn onvoldoende geschikte woningen voor ouderen, er is een groot tekort aan zorgmedewerkers en het aantal mantelzorgers neemt af. De verhouding werkenden niet werkenden raakt volledig uit balans. Daarbij neemt de vergrijzing de komende vijftien jaar sterk toe.

De vergrijzing in Vorden is aanzienlijk groter dan het landelijke gemiddelde. Van de inwoners is 32 procent ouder van 65 jaar. 92 procent van de 75-plussers woont nog zelfstandig. Daarvan woont de helft niet in een geschikte woning. Van de 85-plussers is zestig procent zorgafhankelijk. Ouderdom komt met gebreken, zo is het gezegde. Geen loze kreet, want naarmate de gemiddelde leeftijd stijgt, nemen ook de ouderdomsziekten toe.

Landelijk gezien neemt het aantal dementerenden sterk toe, dat geldt ook voor mensen met artrose. “Er zijn tal van uitdagingen”, constateerde Jennifer Troost. Passief blijven is volgens haar geen optie. Neem de regie in eigen hand, zo was de boodschap. En zie naar elkaar om. Een voorzorgcirkel kan veel betekenen. Je bouwt een sociaal netwerk op, kunt op elkaar rekenen en je kunt langer zelfstandig blijven wonen. Wacht niet totdat het te laat is, tussen 55 en 70 jaar heb je de meeste energie om ermee aan de slag te gaan. Dus begin nu met het maken van plannen en schrijf je bijvoorbeeld in bij de woningbouwvereniging. Kortom, een slimme Vordenaar is op de toekomst voorbereid.

De informatiecampagne ‘de buurt als ecosysteem’ krijgt een vervolg met bijeenkomsten op 2 april, 14 mei en 25 juni (van 19.30 tot 21.00 uur). De volgende thema’s komen dan aan de orde: ‘hoe ziet toekomstig wonen eruit’, ‘de toekomst van de zorg is thuis’ en ‘de rol van de gemeente’. Deze avonden in het Kulturhus zijn gratis toegankelijk.