Voorzorgcirkels als antwoord op vergrijzing

‘Hulp in eigen omgeving zeer nuttig en waardevol’

Door Richard Stegers

VORDEN – In de reeks bijeenkomsten met als thema De Buurt als Ecosysteem Vorden stond woensdag 1 april het onderwerp voorzorgcirkels centraal. Henk Geene, de bedenker van het concept, was in het Kulturhus te gast om belangstellenden te informeren over deze succesvolle vorm van buurtgerichte samenwerking.

“Hulp in eigen omgeving is zeer nuttig en waardevol. Mensen die deelnemen aan een voorzorgcirkel zijn gelukkiger en minder eenzaam. En ze kunnen langer thuis wonen”, is de ervaring van Henk Geene. Hij schreef het praktisch handboek ‘Voorzorgcirkels als antwoord op vergrijzing’. Geene (80) was psycholoog, oud-directeur van verschillende zorginstanties en helpt mensen graag op weg als het gaat om het vormen van voorzorgcirkels.

Zijn initiatief is een groot succes. Er zijn in het land al ruim duizend van deze groepen op buurtniveau van mensen die elkaar helpen opgestart. En dat worden er steeds meer. Ook in Vorden bestaat er belangstelling voor, zo bleek tijdens de bijeenkomst van De Buurt als Ecosysteem. Ruim tachtig vooral ouderen waren afgelopen woensdagavond van de partij om zich te laten informeren. Ze kregen tekst en uitleg van Henk Geene en verpleegkundige Marian Werkman. Daarna gingen ze met elkaar in gesprek om te kijken of er behoefte aan voorzorgcirkels is. Dat wordt nu verder onderzocht. Op 20 mei wordt een volgende stap gezet tijdens een vervolgbijeenkomst over het onderwerp en kunnen er wellicht daadwerkelijk voorzorgcirkels worden gevormd. Onder de bezoekers bleek zeker behoefte aan een dergelijke vorm van elkaar ondersteunen. Een moderne variant van naoberschap, ook wel nabuurschap genoemd. Het gaat om burenhulp en onderlinge betrokkenheid.

In steeds meer buurten groeit de aandacht voor veiligheid, saamhorigheid en preventie. Een voorzorgcirkel brengt buurtgenoten op een laagdrempelige manier dichter bij elkaar. “Het gaat om kleine groepen bewoners, meestal tien tot vijftien personen, die elkaar kennen en ondersteunen”, legt Henk Geene uit. “Het is helemaal niet ingewikkeld. Je kunt denken aan een gezamenlijke appgroep, vaste contactmomenten of afspraken. Wie kan helpen bij ziekte, nood, een boodschap of een simpel klusje.” Het doel is om een netwerk te creëren waarin mensen sneller naar elkaar omkijken. De rode draad is hulp in eigen omgeving en dus dichtbij. “Een voorzorgcirkel speelt in op de sterk toenemende vergrijzing, het tekort aan zorgpersoneel en de hoge druk op mantelzorgers. Gezamenlijke zelfredzaamheid, dat is het idee. En het zorgt ook nog eens voor autonomie, sociale cohesie en gezelligheid in de buurt. Iedereen bepaalt zelf hoe actief hij of zij wil of kan zijn.” 

Meedoen aan een voorzorgcirkel is vrijwillig maar niet helemaal vrijblijvend. Je moet er zijn als het nodig is. Iedereen in de groep heeft een rol. Er zijn verbinders die de coördinatie verzorgen. De cirkels kunnen tevens eerste lijn van hulp versterken. Handig in noodsituaties. Mensen vinden het fijn om hulp te geven, maar dat wordt wel eens vergeten: ze vinden het ook fijn om hulp te geven. Voorzorgcirkels passen binnen een bredere trend waarin inwoners meer verantwoordelijkheid nemen voor hun eigen leefomgeving. Geene: “Het begint klein, maar het kan een groot verschil maken. Een buurt waarin mensen elkaar kennen en helpen, is simpelweg een fijnere plek om te wonen. Dat leert de ervaring. Het zorgt voor een veerkrachtigere inclusieve gemeenschap, een zorgzame samenleving.”

Wil je meer informatie over voorzorgcirkels in Vorden, neem dan per mail contact op: vorden@debuurtalsecosysteem.nl